อาศรมวงศ์สนิท เป็นชุมชนทางเลือก ที่ตั้งขึ้นเป็นฐานของการทำงานพัฒนารับ ใช้สังคม โดยมีหลักการว่า ให้ชุมชนเป็นแหล่งฝึกฝนบ่มเพาะนักคิดนักฝันหรือ นักอุดมคติ เพื่อให้เขาเหล่านั้นได้พัฒนาตนเองทั้งทางด้านความคิดความเข้าใจ ในระบบโครงสร้างสังคมและความเข้าใจตนเอง และให้ได้ฝึกฝนตนเองในทางจิตวิญญาณโดยฐานของการทำสมาธิภาวนาเพื่อให้เกิด สันติภาวะภายในอันจะเป็นฐานของการทำงานรับใช้สังคมต่อไป

นับแต่การก่อตั้งเมื่อปี ๒๕๒๗ อาศรมวงศ์สนิทได้ทำงานตอบสนอ

งต่อเป้าหมาย ๓ ระดับด้วยกัน คือ

1. เป้าหมายระดับปัจเจก อันหมายถึงการพัฒนาบุคคล
2. เป้าหมายระดับชุมชน คือการสร้างสรรค์ชุมชนที่เอื้อต่อการพัฒนาบุคคล การอยู่ ร่วมกันเป็นสุข
   และเป็นฐานที่เข้มแข็งของการพัฒนารับใช้สังคม
3. เป้าหมายระดับสังคม คือการทำงานรับใช้สังคมในแนวคิดทางเลือก

   

รายละเอียดของการทำงานตอบสนองต่อเป้าหมายแต่ละระดับมีดังนี้ คือ

๑) เป้า หมายระดับปัจเจก แบ่งออกเป็น ๒ กลุ่มเป้าหมายหลัก คือ

คนที่ใช้ชีวิตอยู่ในอาศรมวงศ์สนิท

ซึ่งมีทั้งคนที่มีสถานภาพเป็นเจ้าหน้าที่ อาสาสมัคร คนที่มีสถานภาพเป็น สมาชิกของชุมชน
แล้ว รวมทั้งคนที่กำลังอยู่ระหว่างการรับรองเป็นสมาชิก ชุมชน โดยคนกลุ่มนี้ จะได้รับการส่งเสริมการพัฒนาตนเอง ทั้งในด้านจิตวิญญาณ ซึ่ง เป็นการพัฒนาคุณภาพภายใน เช่น การพัฒนาจิตใจให้เกิดความรัก ความเข้า ใจ ความช่วยเหลือเกื้อกูลเอื้ออาทรต่อกัน ความเมตตากรุณา การรู้จักให้ อภัย เป็นต้น โดยคุณภาพภายในเหล่านี้ พัฒนาขึ้นจากการใช้ชีวิตรวมหมู่อยู่ ด้วยกันเป็นชุมชน จากการอยู่ด้วยกันและสัมพันธ์กันใกล้ชิดแบบพี่แบบน้อง แบบ ครอบครัวใหญ่

นอกจากนี้ ยังส่งเสริมการพัฒนาตนเองในด้านความคิด ความสามารถ ภาวะผู้นำด้วย โดยผ่านกระบวนการฝึกฝน ฝึกอบรม ในหลักสูตรต่างๆ ทั้งที่ทางชุมชน จัดกิจกรรมการเรียนรู้ขึ้นเอง และที่องค์กรเครือข่ายหรือองค์กรอื่นๆ จัด ที่มักจะส่งเสริมให้สมาชิกได้ไปเข้าร่วมฝึกฝนอบรม พัฒนาตนเองทางด้าน ทักษะความสามารถตามที่ตนเองสนใจหรือถนัด

อีกทั้ง ในการใช้ชีวิตอยู่ร่วม กันเป็นชุมชน ที่ถือหลักการตัดสินใจร่วมกันเป็นสิ่งสำคัญ ทำให้สมาชิกมี พื้นที่แสดงความคิดเห็น และตัดสินใจ ทั้งการตัดสินใจเกี่ยวกับการใช้ชีวิต อยู่ร่วมกันในชุมชน และการตัดสินใจเกี่ยวกับงานที่ตนเองรับผิดชอบ ซึ่งแต่ละ ฝ่ายงาน จะมีการตัดสินใจร่วมกันเสมอ ไม่เพียงแค่หัวหน้างานเท่านั้นที่มี อำนาจตัดสินใจแต่เพียงผู้เดียว กระบวนการนี้เอง เป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนา ความคิดความสามารถและภาวะผู้นำขึ้นในหมู่คนที่ใช้ชีวิตอยู่ในอาศรมวงศ์ สนิท การนำหลักการตัดสินใจร่วมกันมาใช้ในชุมชน ก็เพื่อเป้าหมายแห่งการพัฒนา ภาวะผู้นำในหมู่สมาชิกนี่เอง

บุคคลภายนอกทั่วไป

กลุ่มเป้าหมายกลุ่มที่ ๒ นี้ เราแยกออกไปอีกได้เป็น ๒ กลุ่มย่อย คือ

• กลุ่มคนทั่วไป ที่สนใจเรียนรู้ ศึกษาแนวคิด หรือเข้ามาใช้สถานที่อาศรม วงศ์สนิทในด้านต่างๆ เช่น มาใช้สถานที่จัดกิจกรรม มาศึกษาดูงาน ก็จะได้แลก เปลี่ยนเรียนรู้แนวคิดระหว่างกันและกัน หรือกลุ่มคนที่ต้องการเว้นช่องว่าง ตัวเองจากสังคมเมืองวุ่นวาย มาหลบพักผ่อนในอาศรมวงศ์สนิท เพื่อได้อยู่ใกล้ ชิดธรรมชาติ ในบรรยากาศของความสงบเรียบง่ายเพื่อฟื้นฟูพลัง ก่อนจะกลับเข้า ไปใช้ชีวิตในสังคมเมืองอีก
  
  ซึ่งบรรยากาศของชุมชนไม่ว่าด้านสภาพแวด ล้อม หรือวิถีชีวิตก็จะเกื้อกูลส่งเสริมการฟื้นฟูทางจิตวิญญาณของพวก เขาได้ระดับหนึ่ง

• อีกกลุ่มหนึ่ง คือกลุ่มคนที่ถือเป็นกลุ่มเป้าหมายเฉพาะ คือกลุ่มเป้าหมาย ตามโครงการต่างๆที่อาศรมวงศ์สนิทดำเนินการ เช่น กลุ่มผู้นำระดับรากหญ้าประเทศพม่า ใน โครงการ GLT – B กลุ่มพระสงฆ์ในประเทศลาว ในโครงการ GLT – Lao กลุ่มเป้าหมายของโครงการตลาดวิชา หรือโครงการบ้านดิน และโครงการ อื่นๆ เป็นต้น ซึ่งการส่งเสริมการศึกษาเรียนรู้ของคนกลุ่มนี้ ก็จะขึ้นอยู่ กับความต้องการที่แท้จริงของกลุ่มเป้าหมายเป็นหลัก

๒) เป้าหมายระดับชุมชน

ในเป้าหมายระดับชุมชนนั้น อาศรมวงศ์สนิทใน ฐานะชุมชนทางเลือกอีกแห่งหนึ่ง ก็มีเป้าหมาย
ในตัวมันเองที่จะพยายามหา รูปแบบการใช้ชีวิตอยู่ร่วมกัน ที่จะเป็นการเกื้อกูลกันและกันให้เติบโตพัฒนาคุณภาพภายใน และมุ่งหมายให้ เป็นรูปแบบที่เกื้อกูลสัมพันธ์ไปกับธรรมชาติ เพื่อความยั่งยืนทางนิเวศด้วย

ในการแสวงหารูปแบบการอยู่ร่วมกันนั้น ถือเป็นงานหนักและท้าทายยิ่งของ อาศรมวงศ์สนิท เพราะการสร้างวัฒนธรรมใหม่ย่อมเป็นเรื่องใหญ่ แล้วยิ่งต้อง ให้วัฒนธรรมใหม่ที่สร้างขึ้นนั้นตอบโจทย์สำคัญ คือ ความสุข และความ ยั่งยืน อีกทั้งเป็นทางเลือกให้กับสังคมใหญ่ให้ได้ด้วยแล้ว ยิ่งเป็นเรื่อง ที่ต้องใช้พลังและความทุ่มเทเป็นอย่างมาก แต่หมู่คนชาวอาศรมวงศ์สนิทตั้งแต่ บุกเบิก ก็ได้ทดลองเรียนรู้ในการทำงานสร้างชุมชนนี้ จนในที่สุดก็สมามารถทำ ให้เกิดรูปลักษณ์ชุมชนทางเลือก ที่มีแบบแผนวัฒนธรรมของตนเอง และตอบโจทย์ที่ ตั้งเอาไว้ได้ไม่น้อย

นอกจากการทำงานสร้างชุมชนของตนเองแล้ว อาศรมวงศ์สนิทยังเห็นความสำคัญของ การมีชุมชนที่เข้มแข็งอยู่ในสังคม ไม่ว่าจะเป็นชุมชนตั้งใหม่ หรือชุมชนดั้ง เดิม เพราะถือเป็นรากฐานที่เข้มแข็งของสังคมที่เป็นสุขและยั่งยืน ฉะนั้น แล้ว จึงทำงานเพื่อเชื่อมโยงและหนุนเสริมความเข้มแข็งและยั่งยื่นของชุมชน ต่างๆในสังคมด้วย

๓) เป้าหมายระดับสังคม

นอกจากอาศรมวงศ์สนิท จะมีภาพของชุมชนที่คนใช้ชีวิตอยู่ร่วมกันเป็น ชุมชน เหมือนเป็นครอบครัวใหญ่แล้ว ยังมีมิติการทำงานเพื่อสังคมคล้ายกับ NGO ด้วย โดยได้ทำกิจกรรมโครงการต่างๆมากมายมาตลอดตั้งแต่การก่อตั้ง ปัจจุบัน นี้ มีโครงการต่างๆที่กำลังดำเนินการอยู่ดังนี้

1. โครงการอบรมผู้นำ ระดับรากหญ้าประเทศพม่า
2. โครงการอบรมผู้นำระดับรากหญ้าประเทศลาว
3. โครงการ ตลาดวิชา
4. โครงการเกษตรปลอดสารพิษและบ้านพักสัมมนา
5. โครงการ บ้านดิน
6. โครงการศึกษาวิจัยและหนุนเสริมชุมชนทางเลือกในเมืองไทย
7. โครงการ สำนักพิมพ์เสมสิกขาลัย
8. โครงการหมู่บ้านนิเวศน์(ecovillage)
9. โครงการwebsite เผยแพร่ประชาสัมพันธ์และรณรงค์

โดยเป้าหมายระดับสังคมของอาศรมวงศ์สนิทนี้ จะมีตั้งแต่การทำงานระดับสังคมท้องถิ่น และพยายามขยายไปสู่สังคมระดับสากล

สมาชิกทุกคนในอาศรมฯ จะทำงานในโครงการใดโครงการหนึ่ง ซึ่งสอดคล้องกับ ความถนัด ความพอใจและศักยภาพของเขา จากที่ชุมชนส่งเสริมสมาชิกให้พัฒนาความ สามารถของตนเองตามความถนัด แล้วก็ส่งเสริมให้นำความสามารถเหล่านั้นออกมารับ ใช้สังคม ฉะนั้นแล้ว อาศรมวงศ์สนิท จึงเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ที่เอื้อให้ปัจเจกได้พัฒนาคุณภาพ ตนเอง แล้วนำคุณภาพของตนนั้นออกไปรับใช้สังคม

นี่เองคือ อาศรมวงศ์ สนิท กับการทำงานใน ๓ ระดับเป้าหมาย ชีวิต ชุมชน และสังคม